Buienradar en het KNMI

Auteur: andredierick | geschreven op 28-08-2011

Honderdduizenden actievelingen met plannen in de buitenlucht kijken eerst op de computer naar buienradar om te zien of het wel droog zal blijven. De meesten van hen vertrouwen volledig op de grijs-witte vlekjes die over het landkaartje schuiven en raadplegen de verwachting van de komende uren. Niemand springt op zijn fiets als een donkerrood vlekje nadert zonder zich met veel plastic te wapenen tegen de komende nattigheid. Zelfs barbecues worden afgezegd als buienradar aangeeft dat het niet droog blijft.

KNMI opgericht in 1854

De apparatuur, waar buienradar van afhankelijk is, zijn enorme weerradars van het KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut) die voortdurend het firmament aftasten op regen. Het KNMI is een kenniscentrum dat zich bezighoudt met het weer, klimaat en seismologie. Het instituut is opgericht in 1854 met als eerste directeur Buys Ballot en verstrekt informatie aan het publiek, de overheid, de luchtvaart en de scheepvaart.

Gebruik van computers

Weerradars zijn in gebruik vanaf het eind van de vijftiger jaren van de twintigste eeuw toen het KNMI beschikte over zo’n rader op Schiphol. Drie jaar later kwam er in 1962 een weerradar in De Bilt. Vervolgens werden in de tachtiger jaren de radars digitaal. In 1996 en 1997 werden in Den Helder en in De Bilt nieuwe radars geïnstalleerd. Sinds 2004 zijn er nieuwe computers in gebruik die het oude systeem vervangen en die het mogelijk maken om door nieuwe technieken beter te waarschuwen voor zware buien met windstoten. De resultaten daarvan worden in real time gevisualiseerd en via het scherm van buienradar, dat op veel computers via een snelkoppeling te bereiken is, aan de bezoekers gepresenteerd.

Computerberekeningen voor verwachtingen

Buienradar is momenteel een van de sterkste merknamen van Nederland. Het is overigens veel meer een weergever dan een voorspeller. Ook de verwachtingen zijn niet op voorspellingen gebaseerd maar op diverse computermodellen. Het KNMI gebruikt immers voor het maken van verwachtingen weermodellen die bestaan uit computerberekeningen. Dat ging voorheen anders in de tijd dat de weersverwachting nog op spreekwoorden en gezegdes was gebaseerd. In die tijd moesten we het nog doen met:

“Is de eerste juli regenachtig, gans de maand is twijfelachtig.” 

“Blijven de zwaluwen ook nog na 25 augustus, wees voor de winter niet bang.” 

“Als in september de donder knalt, met kerst sneeuw met hopen valt.” 

Buienradar met pieken zomervakantie en wintersport 

Hoewel het hele jaar door zeer veel naar buienradar wordt gekeken zijn er twee piekperioden. De ene valt in de wintermaanden tijdens de wintersport en als het weer risicovol kan zijn voor verkeersdeelname en de andere vervangt de spreekwoorden en gezegdes in de zomer tijdens de vakanties.