InfoCash

Artikel

Boekverslag De aanslag van Harry Mulisch

Auteur: laurens313 | geschreven op 20-10-2010

Schrijver : Harry Mulisch
Titel : De aanslag
Uitgever : Wolters Noordhoff BV, Groningen, 1991, 23e druk, 267 blz.
(eerste druk 1982, Amsterdam)
Genre : Psychologische roman


Samenvatting

Het boek gaat over Anton Steenwijk en speelt zich af aan het eind van de Tweede Wereld oorlog. Anton is 12 jaar en woont met zijn familie in een villa in Haarlem. Op een avond wordt er door een communistische verzetsgroep een aanslag gepleegd op Fake Ploeg. Hij werd doodgeschoten voor het huis van de buren van de familie Steenwijk. De buren sleepten het lijk weg en legden het voor het huis van de familie Steenwijk. Fake is hoofdinspecteur van de politie en NSB’er. Toen de Duitsers arriveerden stond de broer van Anton bij het lijk om het terug te leggen. Hij werd door de Duitsers op de vlucht doodgeschoten. Anton en zijn familie werden opgepakt en naar verschillende locaties gebracht.
Na een nacht in de cel te hebben gezeten kwam Anton vrij en kreeg hij te horen dat hij bij zijn oom en tante in Amsterdam moest gaan wonen.
In Amsterdam groeide Anton op, maar kon alles wat hij meegemaakt had tijdens de oorlog erg moeilijk vergeten. Wanneer hij afgestudeerd en getrouwd is, besluit hij naar Haarlem te gaan om zijn geboorteplaats te bezoeken. Hij ontmoet de verzetsstrijder Cor Takes. Fake Ploeg werd door hem in de oorlog doodgeschoten. Cor vertelt Anton alles over wat er vroeger gebeurd was. Ook hoort hij het verhaal van Karin Korteweg, het vroegere buurmeisje van Anton. Hierna werd het hem onder andere duidelijk waarom zijn ouders de schuld kregen en de reden van het verplaatsen van het lijk.
Al zijn vragen waren hiermee beantwoord.

Verhaaltechnieken

Het verhaal speelt zich in en na de Tweede Wereld Oorlog af, in Haarlem en Amsterdam.
De hoofdpersoon in het verhaal is Anton. Het karakter van Anton verandert tijdens het verhaal. Aan het begin is hij erg bescheiden en onzeker, later durft hij meer voor zichzelf op te komen.
Bijpersonen in het verhaal zijn Fake Ploeg, de NSB’er die doodgeschoten werd, Cor Takes, de dader en Karin Korteweg, het vroegere buurmeisje van Anton.
Het verhaal werd verteld vanuit het perspectief van Anton en soms vanuit een alwetende verteller. Het verhaal is in vijf episodes verdeeld, in elke episode worden de gebeurtenissen van 1 jaar verteld. De tijdsperiode in het verhaal was van 1945 tot en met 1981 en staat in chronologische volgorde. Er kwamen geen flashbacks in voor, maar wel veel terugblikken. Anton moest vaak terugdenken aan het moment van de aanslag.
Het thema van het verhaal is het verwerken van de gebeurtenissen in de oorlog. Hier hadden veel mensen het moeilijk mee. In het begin had Anton het moeilijk, later kon hij zichzelf beter beheersen en stond hij sterker in zijn schoenen.
Cor Takes had het duidelijk het zwaarst, hij was alcoholist en moest zijn verhaal aan iemand kwijt. Motieven die in het verhaal aan bod komen zijn wraak, woedde en vergiffenis. De Duitsers bliezen het huis van Anton op uit wraak, Cor Takes pleegde de aanslag op Fake Ploeg uit woedde en Anton vergaf Cor dat zijn ouders door hem vermoord werden door de Duitsers.
De titel “De aanslag” verwijst naar de gebeurtenis waar het hele boek om gaat, de aanslag op Fake Ploeg, maar ook wat het deed met de gevoelens van Anton zelf. Tegelijkertijd is in de titel de volledige naam van Anton verborgen. In “De aanslag” staan de “a” en de “s” voor Anton Steenwijk.
Doordat de gevoelens van Anton goed werden beschreven is de schrijfstijl erg spannend.

De schrijver

Harry Mulisch is geboren in Haarlem op 29 juli 1927.
Zijn schrijfcarrière begon nadat zijn vader stierf in een werkkamp in Duitsland en zijn moeder naar Amerika emigreerde. Hij begon in 1947 met het schrijven van artikelen in het Elzevier weekblad.
In 1958 verhuist hij naar Amsterdam, hier trouwt hij en krijgt twee kinderen. Bij een andere vrouw krijgt hij nog een kind.
Hij schreef vele literaire boeken en ontving hiervoor verschillende prijzen en onderscheidingen. Enkele boeken die hij geschreven heeft zijn: “Het stenen bruidsbed”, “Siegfried” en “De ontdekking van de hemel”.
Ook zijn er boeken van hem verfilmd, waaronder “De aanslag”.