InfoCash

Artikel

Ierland op weg naar de ondergang

Auteur: eliezeryair | geschreven op 27-11-2010

Ierland staat letterlijk aan de rand van een diepe economische afgrond. Tijdens het Griekenland-debacle van vorig jaar, waarin de Euro-landen de Griekse economie moesten redden met een lening van € 110000000 (110.000 miljoen euro) werd al de zwakke positie van landen als Spanje, Portugal en Ierland aangegeven. Deze landen zouden bij een verdergaande economische verzwakking mogelijk ook moeten aankloppen bij het Internationaal Monetaire Fonds voor steunmaatregelen. Deze steun kan deze landen eigenlijk met goed fatsoen niet ontzegd worden op basis van het precedent Griekenland en niet in de laatste plaats vanwege de kwetsbare positie van de euro. De euro bindt de eurolanden economisch hetgeen positieve effecten kan hebben maar in tijden van tegenspoed en economische crises kan het ook de teloorgang betekenen van het economisch systeem.


Ierland

De Ierse overheid is met schulden overladen. De Ierse minister van Financiën Brian Lenihan zit met zijn handen wanhopig in het haar. En met alle zware tegenslagen in de Europese economie in de afgelopen jaren is de Ierse economie in het tweede kwartaal van 2010 ook nog eens met 1,2% gekrompen ten opzichte van het redelijk positieve 1e kwartaal van dit jaar. Economen waren positief gestemd over de kansen voor de Ierse economie toen het eerste kwartaal nog werd afgesloten met een stijging van het bruto binnenlands product maar helaas. De verwachte groei bleef uit en wat overblijft is een land dat al in 2008 als een van de eerste landen werd getroffen door de economische crisis. Het land gaat gebukt onder een enorm begrotingstekort (dat dit jaar zal stijgen tot 25%), een compleet vastgelopen vastgoedsector en een stijgende werkloosheid. Processen die elkaar in sterke mate negatief beïnvloeden en versterken. Investeerders zijn overgegaan tot het massaal verkopen van de staatsobligaties van Ierland. Bijkomend probleem is dat Ierland voor zijn leningen, nodig voor het draaiende houden van de economie, nu de hoogste rente moet betalen sinds het land lid werd van de eurozone. De rente bedraagt nu op een tienjarige staatslening meer dan 6,5 procent. Berichten over een wegzakken van de Ierse economie leiden tot paniek op de financiële markten. Alleen al de gedachte dat Ierland een beroep moet doen op het Europese Financiële Stabiliteitsfonds leidt tot een verdergaande neerwaartse spiraal. Hoewel de Ierse overheid een hulpvraag blijft ontkennen en groots verklaard geen beroep te hoeven doen op het Stabiliteitsfonds zijn er financiële experts van bijvoorbeeld grote zakenbanken als Barclays en Goldman Sachs die aangeven dat dit risico zeker bestaat.

Paniek

Ierland was het eerste Europese land dat getroffen werd door de economische crisis die in 2008 keihard toesloeg. Met name de bankencrisis raakte Ierland hard. De Ierse bank Allied Irish alleen al heeft 35 miljard euro aan overheidssteun nodig om uit de problemen te komen. En de Ierse overheid heeft al 22 miljard euro in het noodlijdende genationaliseerde Anglo Irish Bank Corporation gestopt. Met alle problemen is Ierland niet langer in staat om leningen van banken terug te betalen. Er is nog steeds sprake van een zeer wankele banksector. En die wankele positie kan ertoe leiden dat de kredietwaardigheid van Ierland opnieuw moet worden verlaagd. Dit gebeurde al eerder in juli van dit jaar. Gevolg van verlaging van de kredietwaardigheid is een verhoging van de rente op leningen door het toegenomen risico. Volgens The Irish Times gaat het Internationaal Monetaire Fonds en de Europese Unie op korte termijn onderzoeken hoe obligatiehouders van Ierse banken gedwongen kunnen worden mee te betalen aan de redding van de instellingen. Paniek alom.

Oplossing

Is er een oplossing? Een beroep op het Europese Stabiliteitsfonds, dat nu een crisisvermogen beheerd van 750 miljard euro, zou voor Ierland wat lucht en ademruimte scheppen maar de Ierse overheid wil van deze mogelijkheid eigenlijk geen gebruik maken. Liever zetten de Ieren alles op alles en vergroten de export naar andere landen hetgeen natuurlijk geld oplevert. Die export steeg in het tweede kwartaal van 2010 met ruim 800 miljoen euro.
Toch lijkt de Ierse regering verlamd. Economische groei kwam vooral uit de bouwsector die zwaar werd gesubsidieerd door de vele belastingvoordelen voor Ierse bedrijven. De bouwsector is ingestort en vele bouwprojecten staan stil en /of worden niet afgebouwd. De vele sky-hoge nieuwbouwprojecten liggen er verlaten bij als stille getuigen van de eens bloeiende sector.
De werkloosheid is hoog en stijgt nog steeds. Het werkloosheidspercentage is in drie jaar tijd gestegen van 5% naar 14 % en deze kansloze Ieren zijn afhankelijk van lage uitkeringen en verkleinen daarmee de uitgaven. Pasafgestudeerden hebben geen enkele kans op een baan en door de vele crisisbezuinigingen in het onderwijs zijn de Ierse universiteiten verdwenen uit de top 100 van wereldlijst van universiteiten. Tot overmaat van ramp leidt de toegenomen werkloosheid tot emigratie. Die emigratie is volop aan de gang. Naar schatting 65000 Ieren kozen in 2009 een goed heenkomen naar het buitenland. Naar Europa en vooral de Verenigde Staten. Een voorlopige schatting is dat er tot 2015 sprake zal zijn van een massa-emigratie.

Double dip

Bovenstaande laat zien dat de Ierse Premier Brian Cowen de beleggingswereld nog steeds moet overtuigen van het feit dat Ierland niet failliet zal gaan. En hoewel de geruchten toenemen dat Ierland wel eens het eerste Europese land zou kunnen zijn dat geconfronteerd wordt met een 'double dip' (twee recessies achter elkaar) gaat de Ierse regering in november met een nieuw plan komen om het begrotingstekort terug te dringen. Dat de bevolking geconfronteerd zal worden met verdergaande bezuinigingen is daarbij bijna niet te voorkomen. Al eerder gingen de ontevreden Ieren de straat op, op 27 november trokken 50.000 Ieren in de hoofdstad Dublin ten strijde tegen de drastische bezuinigingen (verlaging van het minimumloon en het schrappen van 25000 banen in de publieke sector). Het wordt een hete herfst in Ierland.