Kussenkast een kunstwerk in huis

Auteur: andredierick | geschreven op 09-10-2011

Een kussenkast is een bepaald type Oudhollandse kast waarbij de esthetische waarde door menigeen groter wordt gevonden dan de praktische. Uiteraard is een kast meestal bedoeld om spullen in op te bergen maar kussenkasten zijn vaak zo uitbundig van opsmuk dat het een sierraad in huis is.

Veel arbeidsintensief handwerk

Kussenkasten zijn in zeer veel variaties gemaakt naar gelang de fantasie van de ontwerper en de meubelmaker die voor de uitvoering verantwoordelijk was. Door die opsmuk en het vakmanschap, dat nodig is voor de uitvoering daarvan, is het vervaardigen van een kussenkast een kwestie van heel veel handwerk. Veel onderdelen van de kussenkast zijn op zich al ware kunstwerken die verkregen werden na arbeidsintensief en vakkundig houtsnijwerk.

Zeer fijne houtsoorten

Maar het maken van een kussenkast begint bij het uitzoeken van de juiste houtsoorten. De meest opvallende onderdelen zijn vaak vervaardigd uit de fijnste houtsoorten zoals het zeer donkere ebbenhout en iets minder maar altijd nog donkere palissander. Andere onderdelen of volledige kasten zijn vaak van eikenhout vervaardigd waarbij de gave structuur en de fijnheid van de nerf opvalt.

Kussenvorm ook wel diamantvorm

Een kussenkast dankt zijn naam aan de panelen van de deuren die in de middengedeelten bestaan uit een soort kussens waarbij alle zijden en het grote middenvlak zijn afgeplat. De zijden staan daarbij niet vertikaal op het grote vlak maar enigszins schuin waardoor de vorm ook vergelijkbaar is met een eenvoudig geslepen diamant.

Geheime vakken

De meeste kussenkasten hebben twee grote deuren die soms uit twee boven elkaar geplaatste symmetrische delen bestaan zodat in totaal vier gelijke delen het voorfront vormen. Het interieur van de kasten bestaat meestal uit een aantal geheime vakken en legplanken. In de voet van de kast is een grote brede lade aangebracht. Vaak rust een kussenkast op bolpoten die bestaan uit op tweederde doormidden gezaagde cirkels waarvan de platte kant op de vloer rust.

Grieks geïnspireerd

Sommige kasten zijn geïnspireerd door Griekse kunst en bevatten bijvoorbeeld zuilen die lijken op de pilaren van Griekse tempels met aan de bovenkant Korinthische kapitelen. Naargelang de fantasie van de ontwerper is soms een thema aan het houtsnijwerk gegeven en bestaat alle sierwerk uit vogels al dan niet gecombineerd met sierlijsten waarin geometrische figuren voorkomen.

Rijkelijk versierd

Aan de bovenkant van de kast bevindt zich meestal een kaplijst. Onder die kaplijst werden dikwijls op de hoeken en in het midden leeuwenmascarons aangebracht. De horizontale stijl tussen de kaplijst en de deuren is in het algemeen rijkelijk versierd met guirlandes en robbelijsten. Verder worden als motieven vaak bladmotieven en voluten gebruikt.