Van kist naar kussenkast
Auteur: andredierick | geschreven op 19-03-2010
Een kussenkast is een kast waarvan de deurpanelen op een kussen lijken door hun vooruitstekende vorm. In Nederland ontwikkelt zich in de tweede helft van de 17e eeuw een kussenkast met meestal twee deuren waarbij de kussens bestaan uit een soort afgeknotte langwerpige piramiden. Die piramiden steken voor de rest van de kastdeur uit waardoor het kussenidee ontstaat.
Rijke kooplieden
Eeuwenlang werden voor het opbergen van spullen kisten gebruikt. Pas in de 17e eeuw worden er kasten gemaakt als opbergmeubel. De ontwikkeling van kisten naar kasten is vooral goed te volgen bij oude Zuid-Duitse kasten. De eerste modellen lijken het meest op twee boven elkaar geplaatste kisten met de deksels naar voor. Tussen de kisten werden soms laden aangebracht. Geleidelijk werden de deksels door deuren vervangen. Later ontstaan vooral in het interieur van welgestelde kooplieden allerlei afgeleide modellen zoals kussenkasten.
Kussenkasten rijkelijk versierd met houtsnijwerk
Kussenkasten stonden meestal in de rijk gemeubileerde voorvertrekken. De kasten hadden ofwel twee deuren van boven naar beneden of vier deuren in paren boven elkaar. Bij de vier deuren bevond zich tussen de bovendeuren en onderdeuren meestal een grote lade. Boven de deuren was een kap aangebracht waar vaak een aantal siervazen op werd geplaatst. De kasten steunden op forse bolpoten en waren rijkelijk versierd met houtsnijwerk. De houtsoorten die gebruikt werden waren vaak tropisch met een donkere kleur en grote hardheid zoals palissander en ebbenhout. Later werd ook regelmatig eikenhout gebruikt. De kaplijst werd soms op de hoeken en in het midden versierd met in hout uitgestoken leeuwenkoppen. De zijstroken naast de kussens werden afgewerkt met houtsnijwerk. De hoeklijsten en middenlijsten bestonden vaak uit gedraaide pilaren met daar boven kapitelen. Ook de voorzijden van de laden waren meestal voorzien van houtsnijwerk. De variaties van de modellen werden genoemd naar de streek waar ze voorkwamen.