InfoCash

Artikel

De Humanistische Zuil

Auteur: mrsbrainysmurf | geschreven op 06-11-2011

Iedereen heeft wel eens gehoord over de ontzuiling in Nederland. De jaren ’60 van de vorige eeuw. Hiervóór: de Nederlandse samenleving was zeer sterk verzuild. Iedere levensbeschouwelijke stroming had zijn eigen gesloten gemeenschap. Was je Katholiek? Geen probleem, aan de overkant was de katholieke school en om de hoek bij Jantje was de katholieke voetbalvereniging. Protestants? Dan ging je natuurlijk naar een andere school en kerk. Vanaf de jaren ’60 begonnen de naast elkaar staande structuren echter weg te vallen en kon je meer spreken van een ‘samenleving’. Mensen hun keuzes waren niet langer per se te herleiden tot de ideologische groep waartoe ze behoorden, het werden eigen afwegingen. Uiteindelijk begon men zelfs deel te nemen aan organisaties van buiten de eigen zuil.


De Humanistische Zuil

Iedereen heeft wel eens gehoord over de ontzuiling in Nederland. De jaren ’60 van de vorige eeuw. Hiervóór: de Nederlandse samenleving was zeer sterk verzuild. Iedere levensbeschouwelijke stroming had zijn eigen gesloten gemeenschap. Was je Katholiek? Geen probleem, aan de overkant was de katholieke school en om de hoek bij Jantje was de katholieke voetbalvereniging. Protestants? Dan ging je natuurlijk naar een andere school en kerk. Vanaf de jaren ’60 begonnen de naast elkaar staande structuren echter weg te vallen en kon je meer spreken van een ‘samenleving’. Mensen hun keuzes waren niet langer per se te herleiden tot de ideologische groep waartoe ze behoorden, het werden eigen afwegingen. Uiteindelijk begon men zelfs deel te nemen aan organisaties van buiten de eigen zuil.

In de vorige eeuw was Nederland opgedeeld in verschillende organisaties of groeperingen met als fundament een bepaalde levensbeschouwelijke of politiek-ideologische grondslag. Je had de protestants-christelijke, de rooms-katholieke, de socialistische en de liberale zuil. De mensen in de verschillende groepen of zuilen leefden totaal langs elkaar heen. Een katholiek persoon ging niet alleen naar een katholieke school en kerk, maar ook naar een katholieke sportclub, keek en luisterde enkel en alleen naar de Katholieke Radio Omroep (KRO), trouwde met een ander katholiek persoon en stemde op de katholieke partij. In deze periode zijn het de humanisten die opvallen. Zij worstelden namelijk nogal met de materie. Verzuiling komt niet overeen met de ideologie van het humanisme, al is het financieel en strategisch wel handig je te kunnen beroepen op je eigen zuil.

In het tweede deel van de 20ste eeuw begonnen de verzuilde organisaties minder groot en belangrijk te worden. De onderverdeling in zuilen werd achterhaald en onwenselijk gevonden. De democratisering en emancipatie die zich in deze periode lieten zien in het land zijn hier nauw mee verbonden, het feit dat Nederland een verzorgingsstaat werd heeft hier ook mee te maken; mensen waren voor de zorg niet meer afhankelijk van de zuil waar ze toe behoorden. Nog belangrijker is de invloed en opkomst van de televisie en andere massamedia, die het mogelijk maakten kennis te maken met gedachten en ideeën van andere mensen.

Maar waar in het verhaal vinden we de humanisten eigenlijk terug? Humanisten kiezen namelijk over het algemeen voor een pluriform model. Levensbeschouwelijke visies mogen een plek hebben in de organisatie van de samenleving en ook in het politiek debat, maar humanisten gaan uit van zelfbeschikking en vrijheid, zonder uitzondering op het levensbeschouwelijk gebied. Of toch wel?

Humanisten spreken zichzelf tegen door, ondanks uit te gaan van ‘vrijheid’, er problemen mee te hebben dat mensen worden opgedeeld in levensbeschouwelijke groepen, omdat dit de vrije keuze van mensen zou belemmeren. Dat er in humanistische kringen toch wel ‘meegedaan’ werd aan de verzuiling, kwam voort uit strategische overwegingen. Zo wilden ze een einde maken aan de achterstelling van de niet-gelovigen. De bevordering van de ontzuiling is over het algemeen ook wel te danken aan de humanisten.