Van Kuras tot kogelwerend vest

Auteur: andredierick | geschreven op 12-03-2010

Een kuras is een borstharnas dat een strijder moest beschermen tegen inwendige verwondingen. In tegenstelling tot verwondingen van armen en benen waren inwendige verwondingen vroeger, bijvoorbeeld door een pijl tijdens een veldslag, in het algemeen dodelijk.

Kuras voor commandanten

Een kuras is het oudste uitrustingsstuk van een strijder. De eerste afbeeldingen van een kuras zijn al te vinden bij de Egyptische en Griekse culturen. Die kurassen zijn gemaakt van stevig leer of twee gesmeden metalen platen. In een metalen kuras had de strijder weinig bewegingsruimte. Ze werden voornamelijk gedragen door commandanten, mede omdat het vervaardigen erg kostbaar was.
Vanwege een betere bewegingsvrijheid werd het metalen kuras later vervangen door een schubbenpantser dat eenvoudiger te produceren was. Weer een stap verder was de maliënkolder met nog meer bewegingsvrijheid.

Maliënkolder ook voor soldaten

Een maliënkolder is een beschermend vest dat is samengesteld uit een zeer groot aantal metalen ringetjes. Afhankelijk van het patroon haken vier tot acht ringetjes in een grotere ring. Het vest is flexibel en luchtdoorlatend en heeft daarom een veel hoger draagcomfort dan het kuras. Het werd ook niet alleen door commandanten gedragen maar ook door soldaten. Het principe van de maliënkolder zou al ergens voor Christus zijn uitgevonden maar het is niet bekend waar en wanneer. Het oudst gevonden model is uit een Keltisch vorstengraf uit de 4e eeuw voor Christus.

Schobbejak en halsberg

Een maliënkolder is moeilijk te onderhouden met dikwijls roestvorming tot gevolg. Het vest behoorde later ook tot de wapenuitrusting van de Romeinen. Een maliënkolder biedt wel bescherming tegen steekwapens maar weinig tegen slagwapens. Om die klappen toch op te vangen werd er een wambuis (dik vest) of doublet onder gedragen. De maliënkolder uit de latere middeleeuwen was een kleed tot onder de knieën en woog wel 25 tot 30 kg.
Een variant van de maliënkolder is de schobbejak waarbij in plaats van ringetjes metalen plaatjes werden gebruikt. Een andere variant is een halsberg die uit de riddertijd stamt en reikt tot aan de voeten.

Kogelwerend vest

In de tijd van de Renaissance, toen vuurwapens werden gebruikt, gaven de middeleeuwse harnassen geen bescherming meer, maar waren het toch onafscheidelijke attributen voor staatshoofden en helden. Bijna alle veldheren lieten zich afbeelden met een klassiek kuras. Toch bleef het als onderdeel van een uniform ook een goede bescherming tegen bajonetten, sabels en pieken.
De moderne variant op al die beschermende vesten is het kogelwerend vest. Een kogelwerend vest is een vest dat als een soort pantser werkt om schade door kogels van pistolen, jachtgeweren en gewone geweren te beperken. Verschillende lagen kogelwerend materiaal vangen de kogel op en verspreiden de kracht over een groter deel van het lichaam.