InfoCash

Artikel

Puberteit.

Auteur: pompstra82 | geschreven op 14-05-2010

Veel meisjes doen in de puberteit aan de lijn, omdat ze van zichzelf het idee hebben dat ze te dik zijn. Met diëten of door heel weinig te gaan eten proberen ze af te vallen. Wanneer er inderdaad een duidelijk overwicht bestaat, is daar natuurlijk niets mis mee, maar uit de grote aantallen blijkt dat het voor de meerderheid niet echt nodig is en dat dit streven dus meer door een bepaald schoonheidsideaal wordt ingegeven. We kennen allemaal wel de broodmagere fotomodellen en mannequins, met zogenaamde wasbeerogen of 'junkie-chic'. Dat ideale beeld is voor veel meisjes blijkbaar iets wat ze willen nastreven. Wat aanvankelijk begint als een aantal maatregelenom minder te gaan eten, wordt gaandeweg een steeds belangrijker gedachtegoed. Meer en meer wordt er geexpirimenteerd met eten, worden de hoeveelheden calorieën op de verpakkingen bestudeerd en gaat eigenlijk alles om eten draaien. Zo doet de helft van alle scholieren aan de lijn en is een grote groep voortdurend bezig om het gewicht op peil te houden. Het zou veel te ver gaan om te zeggen dat dit overdreven met het lichaamsgewicht bezig zijn tot anorexia leidt. Toch zeggen veel meisjes en vrouwen die er aan lijden wel dat op een geven ogenblik het hieruit is ontstaan. We spreken van anorexia wanneer de eetstoornis tot gevolg heeft dat het lichaamsgewicht sterk afneemt, en van boulimia wanneer dat niet het geval is.


Hoe vaak komen eetstoornissen voor ?

De schattingen lopen wat uiteen, maar per duizend vrouwen, inclusief tieners, hebben er ongeveer vier anorexia nervosa en ongeveer vijftien boulimia nervosa. De meeste gevallen komen voor tussen vijftien en vijfentwintig jaar. Daarvan herstelt veertig procent volledig, veertig procent gedeeltelijk, dat wil zeggen dat het regelmatig terug komt, en ongeveer twintig procent herstelt in het geheel niet. Het overlijdensrisico als gevolg van eetstoornissen is ruim tien procent. Allemaal allarmerende cijfers, die op zich aangeven hoe moeilijk behandelaar deze stoornis is en hoe vaak hij terug komt. Het woord anorexia wil eigenlijk zeggen dat er geen eetlust is. Toch is dat niet het geval. Eerder bestaat er een verkeerd zelfbeeld, waarbij vrouwen zichzelf, ook al is er een volledige vermegering opgetreden, nog steeds te dik vinden. Ze eten niet meer uit angst dat het gewicht zal toenemen. Wanneer deze eetstoornissen er zijn, is het voor ouders en vrienden heel slecht te begrijpen en moeten ze toezien hoe hnet verdere verloop is. Is het iets van onze tijd, vraag je je af, waarin meisjes mooi en slank moeten of willen zijn. Neemt het aantal gevallen daarom toe, of wordt het beter geregistreerd? Allemaal vragen waarop geen duidelijk antwoord is te geven.

Hoe zien deze eetstoornissen er nu uit?

Bij anorexia is er een sterk verder dalend lichaamsgewicht door het eten van heel kleine hoeveelheden. Daarbij worden soms extreme dalingen gezien, van meer dan twintig procent van het uitgangsgewicht. Woog iemand eerst zestig kilogram dan daalt het gewicht dus tot ruim onder de vijftig kilogram. Sommigen gebruiken ook laxeermiddelen om het gewicht nog meer omlaag te krijgen. Bij boulimia zijn er vreetbuien waarbij de hele koeolkast wordt leeggehaald en daarna alles weer wordt uitgebraakt. Hierbij is dus geen gewichtsverlies aanwezig.

Welke lichamelijke kenmerken zie je bij anorexia?

Behalve de extreme vermagering treden er ook andere problemen op. De handen en voeten worden koud en zien er soms wat blauw uit. De huid is droog en er komen in het gezicht en op andere plaatsen fijne donzige haartjes tevoorschijn. De hartslag wordt trager tot onder de zestig slagen per minuut. De algehele lichaamstemperatuur kan ook wat lager worden. De borstontwikkeling neemt flink af. Meestal blijft de menstruatie uit, soms wordt de cyclus erg onregelmatig. Er is een algehele spierslapte, waarbij ook de spiermassa zelf afneemt. Door het tekort aan calorie-inname komt duizeligheid voor. Ook is er een versterkte osteoporose waardoor de botten brozer worden en er sneller fracturen ontstaan.

Welke factoren kunnen eetstoornissen veroorzaken?

Voor het ontstaan van deze eetstoornissen worden meerdere factoren genoemd. Eenerzijds is er de factor van het zelfbeeld dat bij deze meisjes en vrouwen bestaat, anderzijds spelen misschien ook biologische oorzaken een rol. Door Greta Noordenbos worden in haar proefschrift naar de oorzaken van anorexia een viertal factoren genoemd. In de eerste plaats is daar het slankheidsideaal, waarbij men zich probeert te spiechelen aan het beeld zoals het in films en modebladen wordt weergegeven. Als tweede is daar de omgeving die, wanneer in het gezin veel accent wordt gelegd op het uiterlijk voorkomen, hiermee een risicofactor voor het ontstaan van anorexia vormt. Ten derde speelt het zelfbeeld een rol. Er is meestal een laag zelfbeeld. Er is de neiging tot aanpassing aan de eisen en normen van anderen. Een vierde factor noemt Noordenbos een negatieve lichaamsbeleving, wanneer er in negatieve zin wordt gesproken over het lichaam en wanneer er weinig lichamelijk contact is. Andere deskundigen denken dat bij vasten door het lichaam bepaalde endorfines worden vrijgemaakt. Dit zijn een soort morfineachtige stoffen die een verslavende werking zouden hebben. Daardoor wordt dan verklaard dat er zo'n hardnekkigheid in het vasten en afvallen bestaat. De verhoogde behoefte aan lichaamsbeweging uit zich in overmatig joggen, wandelen en fietsen. Eigenlijk wordt dus alles in het werk gesteld om maar mager te blijven, ook al laat het lichaam in alles merken dat er behoefte is aan een normaal voedingspatroon. Wanneer de toestand verder voortschrijdt worden de patiënten suffer en raken ze op een gegeven moment in comateuze toestand.

Behandelmethode.

Omdat niet één oorzaak is aan te wijzen voor het ontstaan van anorexia en boulimia blijven er meerdere therapieën gangbaar. Zo is er een -laten we zeggen- ouderwetse aanpak, waarbij er gewerkt wordt met straf en beloning. Daarbij wordt een opname geregeld waarbij in aanvang alle genoegens zijn ontnomen. Pas bij een bepaalde toename van het lichaamsgewicht wordt weer toestemming gegeven voor kort familiebezoek of later voor een tv op de kamer enzovoort. Tegen deze methode heeft men als bezwaar dat er slechts een kortdurend succes wordt geboekt, en dat er sneller recidiven zullen optreden. Anderen geven aan dat de eetstoornis niet meer zo centraal komt te staan en dat patiënten leren ook andere dingen weer te gaan waarderen. In ieder geval is het zo dat door toename van het gewicht de algemene toestand verbetert, waardoor slaapstoornissen en stemmingsstoornissen ook op hun beurt verbeteren. Er zijn intussen gespecialiseerde behandeltechnieken ontstaan die niet meer gebruik maken van het straf-beloningsprincipe. Deze worden onder andere in op eetstoornissen deskundige instellingen toegepast. Zowel klinische als poliklinische behandelingen is daarbij mogelijk. Ook zijn in het land nazorgprojecten opgezet, waarbij er netwerken zijn van ex-patiënten om elkaar informatie en zo nodig hulp te bieden.