InfoCash

Artikel

Khadaffi, top of flop?

Auteur: JoostB | geschreven op 14-03-2011

Een van de meest spraakmakende gebeurtenissen deze weken is natuurlijk de strijd in de Arabische landen van mensen die willen loskomen van hun dictators. Tunesië heeft zich al bevrijd van Ben Ali, het Egyptische volk heeft zich ook op redelijk vreedzame wijze ontdaan van Mubarak, maar op dit moment is de strijd om vrijheid in Libië nog in volle gang, waarin dictator Moammar al-Khadaffi zich nog krampachtig probeert vast te houden aan zijn ‘leiderschap’ in Libië. Maar waarom is het Libische volk zo ontevreden? Waren Khadaffi’s ideeën nou echt zo slecht? Daarom de stelling: “Khadaffi’s ideeën zijn rechtvaardig”


Een van de meest spraakmakende gebeurtenissen deze weken is natuurlijk de strijd in de Arabische landen van mensen die willen loskomen van hun dictators. Tunesië heeft zich al bevrijd van Ben Ali, het Egyptische volk heeft zich ook op redelijk vreedzame wijze ontdaan van Mubarak, maar op dit moment is de strijd om vrijheid in Libië nog in volle gang, waarin dictator Moammar al-Khadaffi zich nog krampachtig probeert vast te houden aan zijn ‘leiderschap’ in Libië. Maar waarom is het Libische volk zo ontevreden? Waren Khadaffi’s ideeën nou echt zo slecht? Daarom de stelling:

 

“Khadaffi’s ideeën zijn rechtvaardig”

 

Khadaffi’s heeft al zijn politieke ideeën vastgelegd in het zogeheten Groene Boek. Aangezien dit Groene Boek te groot is om hier te analyseren, beperk ik mij tot een aantal aspecten en voorbeelden uit dit boek en de gevolgen van Khadaffi’s heerschappij, en kijk hierbij naar wat het humanisme en de islam hiervan vinden.

Een opmerkelijk uitspraak van Khadaffi in het Groene Boek is de volgende:

“Als er al een hiërarchie is, dan wordt die niet bepaald door een grondwet maar door het natuurrecht. Dit (…) doet denken aan fascisme.”[1] 

Een eventuele hiërarchie in de samenleving wordt dus bepaald door het recht van de sterkste. Als er al een hiërarchie is, dan zal de natuur dit zo bepaald hebben, zegt Khadaffi. Mensen die het humanisme aanhangen zijn hier fel op tegen. Zij zeggen dat er geen hiërarchie bestaat en dat elk mens het recht op zelfbeschikking heeft. Elk mens heeft dus gelijke rechten, die de humanisten dan ook hebben geformuleerd in de ‘Universele verklaring van de Rechten van de Mens.’ Er staat ook dat de natuur-hiërarchie doet denken aan het fascisme. Men vindt dat de premier van Italië, Berlusconi, ook fascistische trekjes vertoont. Misschien een reden waarom deze Italiaanse premier het zo lang op nam voor Khadaffi?

In het Islamitische geloof wordt het leven van een moslim beschouwd als minderwaardig ten opzichte van dat van een niet-moslim. Voorbeeld: als een niet-moslim een moslim zou doden zou hij geëxecuteerd of in ieder geval buitengesloten worden, maar andersom gebeurt dit niet: de moslim krijgt nauwelijks straf. Deze onderwaardering van niet-moslims valt echter niet onder de natuurlijke hiërarchie, het gaat immers om regels in de koran, dus de islam heeft weinig te zeggen over deze uitspraak.

Beide stromingen, het humanisme en de islam, wijzen deze natuurhiërarchie dus af. Khadaffi zou als moslim zijnde zijn volk, dat voor 97% uit moslims bestaat, om geen enkele goede reden ongelijk moeten behandelen. Dit deel van de ideologie van Khadaffi is dus duidelijk onrechtvaardig.  

Buiten Libië heeft Khadaffi naar eigen zeggen wel een reden om de mensen ongelijk te behandelen, zoals dit bericht weergeeft:

“De Libische leider Moammar al-Khadaffi heeft in Rome gezegd dat de islam de godsdienst van heel Europa moet worden. Khadaffi hield een toespraak waarin hij het christendom onbeduidend noemde en de islam aanprees als de godsdienst van het Europa van de toekomst.”[2]

Het humanisme kan zich ook hier zeer slecht in vinden. Khadaffi ontloopt hier namelijk zijn voor humanisten o zo belangrijke verantwoordelijkheid, aangezien hij alle christenen benadeelt en zich voor die uitspraak verschuilt achter de islam. Khadaffi toont ook totaal geen respect voor anderen, wat wel zou moeten volgens het humanisme, aangezien ieder individu en iedere groep het recht heeft om een eigen identiteit te ontwikkelen, zolang ze maar de identiteit van anderen respecteren. Humanisten zouden dus tegen dit idee van Khadaffi zijn.

Moslims die de Islamitische wet strikt naleven vinden echter dat Khadaffi gelijk heeft. In de islam geldt namelijk dat mensen weliswaar hun eigen geloof of zelfs geen geloof mogen aanhangen, ze bezitten echter een lagere waardigheid dan de moslims. Ook zegt de Islamitische wet dat niet-moslims zich wel tot de islam mogen bekeren, maar dat dit omgekeerd verboden is; er volgt dan op zijn minst een buitensluiting van de familie. Het idee van Khadaffi dat de islam superieur is aan enig ander geloof en dat ongelovigen onbeduidend zijn valt dus in slechte aarde bij humanisten, maar groeit goed bij de islam.

De manier van regeren van Khadaffi heeft dus geleid tot felle tegenstand van het volk, maar ook het buitenland is zich er mee gaan bemoeien:

“Indien steeds meer Arabische landen zichzelf bij de haren uit het moeras van onderdrukking, vernedering, corruptie en wanbeleid zouden weten te trekken, zou dat niet alleen hun, maar ook onze vrede, stabiliteit en welvaart zeer ten goede komen.”[3]

Deze gevolgen van onder andere Khadaffi’s wanbeleid door zijn ideeën, passen perfect in het humanistische plaatje. Volgens de humanisten is het namelijk in je eigen belang om de belangen van anderen niet te schaden. De Europese Unie denkt er precies zo over. Khadaffi had de belangen van het volk ernstig beschadigd, met als gevolg dat zijn eigen belangen nu ook de kop in gedrukt worden. De EU besluit te handelen volgens de al eerder genoemde Universele Rechten van de Mens, en helpt het volk om van deze meneer Onrechtvaardigheid af te komen. Het belang van de EU zou bij dit onschadelijk maken van onrechtvaardige belangen er ook op vooruitgaan, zoals dus het ten goede komen van onze vrede, stabiliteit en welvaart.

In de Islam zijn genade en medelijden Allah’s belangrijkste eigenschappen, dus het helpen van armen of mensen in nood is een taak van alle moslims. De bedoeling, de intentionaliteit die je bij elke daad hebt is daarbij erg belangrijk. Een goed voorbeeld in de gebeurtenissen rond Khadaffi is hierbij de vluchtelingenhulp van moslims in buurland Tunesië, die hun medemoslims onderdak en voedsel bieden. Maar geldt echter niet voor ongelovigen. In de koran staat dat ongelovigen leugenaars, huichelaars, doof en stom zijn, en dat God de vijand is van alle ongelovigen en ze zal straffen. Conclusie lijkt me dat moslims hun medegelovigen graag willen helpen, maar dat niet-moslims geen hulp hoeven te verwachten van de islamieten.

 

Een aantal van Khadaffi’s ideeën zijn nu geanalyseerd, en deze zijn vanuit verschillende stromingen bekritiseerd. Bij alle hier genoemde uitspraken, namelijk dat er een natuurlijke rangorde bestaat, andere godsdiensten onbeduidend en dom zijn en dat het jezelf ten goede komt als je anderen in hun waarde laat,  past mijn mening meer bij het humanisme. Dit komt voor een groot deel door mijn christelijke waarden, die toch meer overeenkomen met het humanisme dan met de islam. Ik ben het er bijvoorbeeld niet mee eens dat andere godsdiensten dan de islam onbeduidend zijn, aangezien ik een ander geloof heb dan de islam. In het algemeen vind ik dat je in ieder geval ieder mens, ook als deze een andere denkbeelden heeft of een ander geloof heeft, in zijn waarde moet laten en moet respecteren. Daarom ben ik tegen de stelling dat Khadaffi’s ideeën die hier als voorbeeld gegeven zijn rechtvaardig zijn.

 

 

[1] Bron: Hubert Smeets, NRC Boeken, 28 februari 2011 

[2] Bron: Katholiek Nederland, 30 augustus 2010

[3] Bron: Frans Timmermans, oud staatssecretaris Buitenlandse Zaken, joop.nl, 24 februari 2011