InfoCash

Artikel

Filosofie van het boeddhisme begrijpen

Auteur: djenne | geschreven op 29-04-2011

Socrates, een van de vaders van de westerse filosofie, beweerde dat een leven dat niet bewust geleefd wordt, niet de moeite van het leven waard is. De meesten boeddhisten kunnen dit alleen maar beamen. Vanwege het belang dat ze hechten aan logisch denken en rationeel onderzoek, hebben veel boeddhistische tradities en scholen een sterk filosofische inslag. In andere tradities en scholen wordt sterker de nadruk gelegd op directe, niet-conceptuele verkenning en onderzoek dat bij meditatie een belangrijke rol speelt. In beide benaderingen is de directe persoonlijke ervaring die gebaseerd is op zelfbewustzijn een centrale factor.


Boeddhistische Filosofie

 

Hoewel in het boeddhisme de directe ervaring en het eigen onderzoek een voorname rol spelen heeft deze religie bepaalde filosofische grondbeginselen ontwikkeld die een bepaalde uitleg geven aan het menselijk bestaat en die als richtlijnen en inspiratie dienen voor de praktische beoefening en studie. Door de eeuwen heen ontstonden er verschillende scholen en tradities binnen het boeddhisme, die elk hun eigen meer of minder doorwrochte interpretatie ontwikkelden van wat Boeddha onderwezen had. Naast de verhandelingen die tijdens het leven van de grondlegger in het geheugen zijn opgeslagen en na zijn dood zijn opgetekend, doken er vele eeuwen later talloze andere geschriften op die aan hem werden toegeschreven.

 

Ondanks al zijn filosofische verfijning is het boeddhisme in wezen echter een zeer praktische religie. Boeddha wordt vaak “de grote geneesheer” genoemd en dat is terecht : hij heeft abstract gespeculeer altijd vermeden en zijn voornaamste zorg was te achterhalen waardoor mensen lijden en manieren te bieden om het lijden op te heffen. Zo staat ook de dharma die hij onderwees bekend als een krachtig medicijn dat de diepere onvrede die in ons allen besloten ligt, kan genezen. Boeddha’s eerste en bekendste leerstuk, de vier edele waarheden, schetst de oorzaak van het lijden en de middelen om het lijden op te heffen. Alle verdere leerstukken zijn eigenlijk slechts een nadere uitwerking en verdieping van die fundamentele waarheden.  De kern van alle ware dharmaonderricht vormt het inzicht dat lijden en onvrede voortkomen uit de manier waarop je geest reageert op je levensomstandigheden. Zij zijn niet het gevolg van de rauwe werkelijkheid. Meer specifiek leert het boeddhisme dat je geest lijden veroorzaak doordat hij wil dat alles blijft voortbestaan en een apart zelf construeert terwijl in feite niets van dat al bestaat.