Schutterij vanaf de middeleeuwen
Auteur: andredierick | geschreven op 11-03-2010
In de Middeleeuwen werd gevochten met simpele wapens. In de 14e eeuw leidde de pijl en boog tot de oprichting van schutterijen. De leden werden genoemd naar de wapens waarmee zij oefenden: handboogschutters en voetboogschutters.
Bescherming en orde handhaving
Pas na 1500 gingen de schutters over op vuurwapens. De schutterij of het schuttersgilde was in de middeleeuwen een soort burgerwacht, die tot doel had om de stad of het dorp te beschermen. Tevens moest door hen de algemene orde worden gehandhaafd bij oproer of bij brand. Hun oefenterreinen, die ook doelen werden genoemd, waren meestal open ruimtes ergens bij de stadsmuren.
Officiersperiode als opstapje
De officieren van de schutterij werden benoemd door het stadsbestuur waardoor een directe band bestond met het lokale gezag. De kapitein was niet altijd afkomstig uit de wijk. De vaandrig was vaak een ongetrouwde jongeman. Om officier te kunnen worden van de schutterij moest men in staat zijn de uitrusting te bekostigen. Dat kwam neer op de aanschaf van een wapen en een uniform. Een periode lidmaatschap was voor de officieren regelmatig een opstapje naar een andere belangrijke post.
De gewone schutters liepen bij toerbeurt één keer in de maand de wacht onder leiding van een officier. De bedoeling was dat er op elke honderd inwoners drie tot de schutterij zouden behoren.
Nachtwacht van Rembrandt
Vanaf de 16de eeuw zijn veel groepsportretten van schutters gemaakt. Op die portretten is te zien dat de mode in de loop van de jaren veranderde. De traditionele uniformen werden vervangen door eigentijdse kledij. De schutters droegen wel vaak ouderwetse ringkragen en kurassen wanneer zij werden geportretteerd. Een beroemde portrettering van een schuttersgilde is de Nachtwacht van Rembrandt. De kapitein is daarop te herkennen doordat hij een wandelstok draagt terwijl hij met de andere hand een bevelend gebaar maakt. De luitenant draagt een partizaan en de sergeanten hebben hellebaarden in de hand.