InfoCash

Artikel

Thales van Milete (625 - 545)

Auteur: HectorServadac | geschreven op 14-07-2010

Wie was de eerste filosoof in de geschiedenis? Dat was niet Salomo of Mozes, maar een burger van de Griekse kolonie in Milete, die leefde in de 6e eeuw voor Christus.


Een geleerde alleskunner


Thales was een alleskunner. Hij schijnt goed geweest te zijn in wiskunde, astronomie en techniek. Hij was ook actief in de politiek. Al die bezigheden maakten hem niet bijzonder praktisch. Er wordt een verhaal over hem verteld dat daar een aardige illustratie van is. Terwijl Thales rondwandelden in de tuin staarde hij naar de nachtelijke sterrenhemel. Hij raakte zo verdiept in het firmament, dat hij in een kuil viel. Vlak bij stond een keukenmeid, een slavin uit Thracië, en die heeft de grote geleerde hartelijk uitgelachen. Men heeft dit gegiechel later heel serieus genomen. Sommige filosofen hebben wel gezegd, dat de filosofie waarschijnlijk altijd de spot zou opwekken bij buitenstaanders.

De woonplaats van Thales was een havenstad. Daarom was hij vertrouwd met vele verschillende godsdiensten van de zeevaarders en handelaren. Ook moet hij de scheepsbouw en de zeevaart goed gekend hebben. Vandaar zijn belangstelling naar de vraag wat de eenheid van de wereld is. Hoe hangt alles samen? Waar komt alles vandaan? Hij stelde die vraag op een unieke manier, omdat hij geen gebruikmaakte van de religieuze mythologie. Thales nam aan dat alles was voortgekomen uit een enkele oerstof. En omdat het menselijke leven afhankelijk leek te zijn van de zee, dacht hij daarbij vooral aan water.

Thales had daar ook wel andere redenen voor. Het bijzondere van water was immers dat het in drie toestanden voorkwam. Het kon bestaan als waterdamp, als ijs of als vloeistof. Zo stelde hij zich voor dat alle gasvormige, harde en vloeibare stoffen in de wereld uiteindelijk uit datzelfde water zijn voortgekomen. Volgens Aristoteles heeft Thales ook nog gedacht aan het feit dat het voedsel voor alle levende wezens vochtig is.

Hoewel de filosofie van Thales is voortgekomen uit zijn kritiek op de godsdienst, loochende hij het bestaan van de goden niet. Maar anders dan in de mythen ziet hij het hele universum als bezield en vol van goddelijke energie. Er is dus geen plaats meer voor het bestaan van individuele goden.