InfoCash

Artikel

Pacifisme: wat is dat voor een houding?

Auteur: HectorServadac | geschreven op 22-07-2010

Pacifisten zijn tegen de oorlog. Als dat alles is, dan zijn wij allemaal pacifist. Uitgezonderd mensen met een voorkeur voor geweld, waarvan ik de mentale gesteldheid niet begrijpen kan. Maar er zijn nogal wat variaties binnen het pacifisme. Zijn pacifisten dan anders dan de rest van de mensheid? In een Europa zonder oorlog is het misschien maar al te makkelijk om je zelf als pacifist uit te roepen. Deze uitspraak over het pacifisme wordt toegeschreven aan Ammon Hennacy: "een pacifist zijn tussen twee oorlogen is net zo makkelijk als een vegetariër zijn tussen twee maaltijden."


Theorie van het pacifisme


Het pacifisme als theorie is de overtuiging dat geweld geen oplossing is van conflicten. Omgang tussen mensen mag niet door geweld worden bepaald. Conflicten moeten in plaats daarvan worden opgelost door een rechtsgeding of zelfs door overgave. Het is beter te verliezen en te overleven, dan een gewelddadig conflict door te maken.
In het westerse denken heeft het pacifisme dat de legitimiteit van elke oorlog afwijst altijd naast een andere theorie gestaan. De theorie van de gerechtvaardigde oorlog. Dat laatste is de gedachte dat de staat het recht heeft om zich met geweld te verdedigen. Verreweg de meerderheid in Europa heeft dan ook de noodzakelijkheid van oorlog geaccepteerd. Terwijl er van het overleven van de staat en de bescherming van de bevolking kan oorlog niet worden uitgesloten en moet mijn er zich ook daarentegen op voorbereiden ook al is het nog zo noodzakelijk om met diplomatieke middelen te proberen gewapende conflicten te vermijden.

Indeling van varianten


Aan het pacifisme, net als de algemene vragen van oorlog en vrede, is in onze tijd zeer veel studie gewijd. Daarbij blijkt het pacifisme ruimer te zijn dan alleen maar de vraag of oorlogsgeweld is toegestaan. Pacifisme heeft ook consequenties voor de omgang met onrecht in eigen land en met gewelddadige vormen van politiek.
Het pacifisme kan worden ingedeeld in een reeks van mogelijke posities:
er is het absolute pacifisme waarin elk geweld van welke aard dan ook, zelfs ter verdediging van de bevolking op staat, volledig wordt afgewezen, inclusief de voorbereiding erop.
Er is het voorwaardelijke pacifisme, de keerzijde van de theorie van de gerechtvaardigde oorlog, dat onder bepaalde omstandigheden het gebruik van geweld noodzakelijk acht.
Sommige vormen van pacifisme baseren zich op de absolute waarden, anderen kijken naar de gevolgen van het pacifisme als praktijk.