Aardbeving, natuurverschijnsel van enkele seconden

Auteur: andredierick | geschreven op 26-10-2010

Een aardbeving ontstaat door het bewegen van de platen die de aardkorst vormen. Die bewegingen veroorzaken trillingen die vooraal aan de aardoppervlakte merkbaar zijn en grote schade kunnen aanrichten.

Drie hoofdoorzaken van aardbevingen

Op de zogenaamde breuklijnen tussen twee platen ontstaan vaak aardbevingen. Op plekken waar de platen aan elkaar grenzen kunnen die worden samengedrukt of juist uit elkaar bewegen of over elkaar heen schuiven. Een verschuiving duurt meestal slechts enkele seconden.
Bij het samendrukken van de platen vormt zich een overvloed aan materiaal dat omhoog wordt gedrukt en ontstaan bergen.
Als de platen uit elkaar bewegen kan er lava vrijkomen door de ruimte die ontstaat tussen de platen.
Indien de platen in tegengestelde richting langs elkaar schuiven, kan op een gegeven moment een schok ontstaan, doordat de platen aanvankelijk door stroefheid langzaam langs elkaar gleden en door de kracht plotseling hevig langs elkaar schieten.

Zware aardbevingen

Een aardbeving treedt op een specifiek punt in de aardkorst op. Het specifieke punt kan kilometers diep onder de grond zitten. De trillingen die door een aardbeving ontstaan verspreiden zich door de aardkorst. Dit is te vergelijken met een steen in het water die een golfpatroon veroorzaakt. De meeste specifieke punten liggen op ongeveer dertig kilometer diep, maar ze kunnen tot zelfs zevenhonderd kilometer diep zitten.
Aardbevingen komen vooral voor in het Middellandse Zeegebied, in Indonesië, de Himalaya en rondom de Grote Oceaan. Een aardbeving onder de zeespiegel (ten onrechte zeebeving genoemd) heeft vaak een vloedgolf, of tsunami genoemd, tot gevolg. Zware aardbevingen kunnen veel slachtoffers eisen en zeer grote schade veroorzaken.

Aardbevingen in Nederland

Sterke aardbevingen zijn in Nederland zeldzaam. Wel komen in het oosten van het land lichte bevingen voor met een waarde van 2 of 3 op de schaal van Richter. Slechts één keer in de duizend jaar kan een sterkere beving verwacht worden. Kleine aardbevingen kunnen ook het gevolg zijn van de instorting van holtes van bijvoorbeeld mijnen. Ook de bodemdaling door aardgaswinning kan schokken veroorzaken.

Schaal van Richter

Hoe hevig een aardbeving is kan worden gemeten op de schaal van Richter. Een laag getal geeft een aardbeving aan die weinig schade zal veroorzaken. Een waarde van 7 op de schaal van Richter veroorzaakt veel schade.
Jaarlijks komen er meer dan 3000 aardbevingen voor. Gemiddeld 3000 met een waarde van 5 op de schaal van Richter, 100 met een waarde van 6, 20 met een waarde van 7 en 2 met een waarde van 8.

Voorspellen van aardbevingen

Het voorspellen van aardbevingen is heel moeilijk omdat er verschillende factoren van invloed zijn. Factoren die meespelen zijn: voorschokken, verandering in de samenstelling van grondwater, bewegingen langs de breuklijnen, veranderingen in het magnetisch veld, vloeistofdruk in de gesteentekolom en spanning in het gesteente.
Om menselijke schade te beperken worden toch voorspellingen gedaan die niet altijd uitkomen.